“Từ khi học cách mở lòng để “được rơi rụng” như chiếc túi của người Ainu — biết cho đi, biết buông bỏ bớt những mong cầu thái quá và trân trọng từng điều nhỏ bé — tôi cảm thấy cuộc sống của mình trở nên vui vẻ, nhẹ nhàng và hạnh phúc hơn mỗi ngày.”
“Ảnh: Upopoy một ngày nhiều mây“
“Đi một ngày đàng, học một sàng khôn.”
Có những chuyến đi chỉ đơn thuần cho ta cảnh đẹp, nhưng cũng có những vùng đất lặng lẽ thay đổi cách ta nhìn nhận về cuộc sống. Shiraoi — thị trấn nhỏ nằm yên bình giữa lòng Hokkaido — chính là nơi đã để lại trong tôi một khoảng lặng sâu sắc như thế.
Nơi đây mang một vẻ đẹp vô cùng độc đáo: sự giao thoa tự nhiên giữa sắc màu Nhật Bản hiện đại, nét phóng khoáng của cộng đồng người nước ngoài sinh sống, và văn hóa đặc sắc của người Ainu.
🌿 Shiraoi: Cánh cửa giữa điều quen thuộc và mới lạ
Trước khi đặt chân đến Shiraoi, hình dung của tôi về Nhật Bản gói gọn trong những biểu tượng quen thuộc: sự hoa lệ của đô thị, tinh thần Samurai, nghệ thuật Kabuki hay sự tỉ mỉ của Ikebana. Thế nhưng, khi đứng giữa Shiraoi, tôi nhận ra mình vừa bước qua một cánh cửa hoàn toàn khác.
Hiện ra trước mắt tôi là một thiên nhiên hùng vĩ với rừng già bao la uốn lượn cùng bờ biển rì rào cuộn sóng — bức tranh thiên nhiên ấy khoác lên mình những vẻ đẹp rất riêng qua bốn mùa xuân, hạ, thu, đông. Và chảy không ngừng nghỉ trong không gian ấy là nền văn hóa Ainu đặc trưng được bảo tồn, phát triển cho tới ngày nay — nơi từng đường nét thêu xoắn ốc cân xứng trên trang phục hay những điệu múa mô phỏng tự nhiên đều mang trong mình sự bí ẩn và hùng tráng.
Trong đời sống thường nhật hôm nay, người Ainu đã hòa cùng nhịp sống hiện đại. Họ ăn mặc, làm việc và sinh hoạt giống như bất kỳ người Nhật nào khác. Dù vậy, tại Shiraoi, vào những ngày lễ hội trọng đại như Chep Sai (lễ hội tạ ơn thần cá hồi) hay các dịp nghi lễ đặc biệt, người Ainu và những người bảo tồn di sản này vẫn khoác lên mình những bộ trang phục truyền thống rực rỡ, cất cao điệu múa và thực hiện các nghi thức cúng tế linh thiêng.
Để du khách hay bất kỳ ai cũng có thể tìm hiểu và cảm nhận về nền văn hóa này, di sản Ainu được trân trọng lưu giữ, tái hiện, phát triển mỗi ngày tại Upopoy (Viện Bảo tàng Quốc gia Ainu). Sự kết nối ấy cho tôi thấy một thực tế thực sự sâu sắc: văn hóa vừa sống động trong các dịp lễ hội truyền thống, vừa là thứ tinh thần chảy ngầm bền bỉ bên dưới đời sống hàng ngày.
🌿 Câu chuyện chiếc túi thủng và triết lý của người Ainu
Một lần tôi có dịp được nghe chia sẻ từ một hướng dẫn viên du lịch địa phương tại Upopoy, một câu chuyện về chiếc túi đan bằng cỏ nằm trong khu trưng bày — câu chuyện ấy đã chạm đến trái tim tôi và theo tôi cho đến tận bây giờ.
Người Ainu xưa là một bộ tộc sống bằng săn bắn và hái lượm, họ thường dùng các chất liệu có sẵn trong thiên nhiên để làm các đồ vật phục vụ cho cuộc sống. Và chiếc túi với nhiều lỗ hổng chính là đồ dùng mà người phụ nữ Ainu xưa đeo để đi hái lượm rau củ, trái cây trong rừng vào mùa xuân, hạ, thu.
Vì sao họ lại dùng một chiếc túi có nhiều kẽ hở như vậy?
Chị hướng dẫn viên giải thích rằng, bởi vì người Ainu rất coi trọng việc sống hòa hợp với tự nhiên. Khi lấy bất kỳ cái gì từ thiên nhiên, họ đều chỉ lấy vừa đủ với lòng biết ơn và trân trọng. Họ đựng đồ đã hái vào chiếc túi đó, một phần hạt và quả sẽ rơi rụng lại xuống mặt đất qua các kẽ hở. Để rồi từ đó, cây mới sẽ mọc lên, năm sau lại tiếp tục ra hoa kết quả, duy trì một nguồn thức ăn lâu dài cho cả rừng già lẫn con người.
🌿 Bài học về sự “biết đủ” giữa thế giới hiện đại
Hình ảnh chiếc túi đan lỗ hổng qua lời kể của người hướng dẫn viên như một gáo nước mát dội vào tâm trí tôi. Trong xã hội hiện đại ngày nay, chúng ta dường như được lập trình để đuổi theo sự “kín kẽ” và tích trữ — ta muốn gom thật nhiều, muốn nắm giữ thật chặt và luôn lo sợ sự thất thoát. Thế nhưng, người Ainu lại chọn chủ động trao đi một phần những gì mình tìm được cho đất mẹ, không phải vì họ dư dả, mà vì họ hiểu được quy luật bền vững của sự tuần hoàn.
Hành động để những mầm sống rơi rụng lại rừng già không chỉ là triết lý bảo tồn sinh thái, mà còn là đỉnh cao của sự tin tưởng vào tương lai: Khi ta không vơ vét cạn kiệt, tự nhiên sẽ không bao giờ để ta thiếu thốn.
Chuyện chiếc túi đã giúp tôi nhận ra một bài học sâu sắc mà tôi vẫn ghi nhớ và thực hành hàng ngày cho tới tận bây giờ: Biết sống đủ và chỉ lấy đủ những gì mình cần, với lòng trân trọng và biết ơn sâu sắc.
Từ khi học cách mở lòng để “được rơi rụng” như chiếc túi của người Ainu — biết cho đi, biết buông bỏ bớt những mong cầu thái quá và trân trọng từng điều nhỏ bé — tôi cảm thấy cuộc sống của mình trở nên vui vẻ, nhẹ nhàng và hạnh phúc hơn mỗi ngày.
Nếu bạn có dịp ghé thăm Hokkaido, đừng chỉ vội vã lướt qua những thành phố sầm uất. Hãy dành một ngày dừng chân tại Shiraoi, ghé thăm Upopoy để nhìn tận mắt chiếc túi đan cỏ ấy, lắng nghe tiếng sóng biển và cảm nhận nhịp thở của rừng già — nơi văn hóa Ainu vẫn đang thì thầm bài học cổ xưa về tình yêu, lòng biết ơn và sự hòa hợp trọn vẹn với sự sống.
